پیش بینی سیلاب با فناوری یادگیری ماشینی اجرای طرح برتر سوئیس در ایران

به گزارش سئو سی، یک پژوهشگر آب اظهار داشت: دو مدل هوشمند با استفاده از یادگیری ماشین و تجربه های بین المللی موفق به طراحی مدلهای هوشمندی شده است که می توانند خطر سیلاب را حتی در مناطق بدون داده پیشبینی کنند.

به گزارش سئو سی به نقل از مهر، یکی از چالش های بنیادین حکمرانی آب در ایران، شکاف عمیق میان دانش فنی تولیدشده در دانشگاه ها و فرآیندهای سیاستگذاری و تصمیم گیری شهری است؛ شکافی که باعث شده خیلی از پژوهش ها، به رغم ارزش علمی بالا از مرحله سفارش های نظری فراتر نروند. در همین چارچوب، تدوین دستورالعمل های بومی نقشه های خطر و ریسک سیلاب به عنوان یکی از محورهای همکاریهای بین المللی، با این هدف دنبال شده است که دانش تخصصی حوزه سیلاب از مسیر تعریف سازوکارهای اجرایی و الزام آور، وارد چرخه تصمیم سازی در شهرداری ها و سازمان های مدیریت بحران شود.
محمدجواد استادمیرزا تهرانی، مدیر لابراتوار پژوهشی آب (Water Matters Laboratory) دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: واقعیت اینست که انگیزه اصلی من برای ورود جدی به موضوع نقشه های خطر سیلاب، رخداد سیلاب های سال ۱۳۹۸ در آق قلا و پل دختر بود؛ سیلاب هایی که هم زمان با بازگشت من به ایران صورت گرفت و از نزدیک با دستاوردهای آن مواجه شدیم.
وی خاطرنشان کرد: بررسی های اولیه نشان داد که از مجموع بیشتر از ۷۲ هزار کیلومتر رودخانه در ایران، در عمل تنها حدود ۲ هزار کیلومتر دارای نقشه پهنه بندی هستند و متاسفانه نقشه های خطر سیلاب به شکل نظام مند و روشمند تهیه نشده اند. آن چه در خیلی از موارد به عنوان نقشه خطر مورد استفاده قرار می گیرد، در واقع نقشه های پهنه بندی قدیمی است که به سبب ضعف های علمی و روش شناختی، نه فقط نقشه ریسک حقیقی محسوب نمی شوند، بلکه قابلیت تبدیل به نقشه های ریسک، تخلیه و مدیریت بحران را نیز ندارند. این خلأ علمی و اجرایی، منجر به ایجاد یک پروژه مشترک با دانشگاه علوم کاربردی رپرسویل (OST) زوریخ، سوئیس شد. در گام نخست پروژه مشخص شد که بااینکه در ایران ضوابط و اسناد بالادستی مرتبط وجود دارد، اما ضعف اصلی در اجرایی بودن، انسجام روش ها و اتصال آنها به سیستم تصمیم گیری است.
میرزا تهرانی تصریح کرد: بر همین اساس، با سودجستن از دستورالعمل های معتبر سوئیسی و با درنظر گرفتن اقتضائات اداری، نهادی و فرآیندهای تصمیم گیری در ایران، یک دستورالعمل بومی شده برای تهیه نقشه های خطر و ریسک سیلاب طراحی شد. بمنظور اطمینان از قابلیت اجرای واقعی این دستورالعمل، این چارچوب به شکل پایلوت در دو منطقه با شرایط بطورکامل متفاوت، یک منطقه مسطح (آق قلا) و یک منطقه کوهستانی (پل دختر)، پیاده سازی شد که نتایج خیلی قابل توجه و فراتر از انتظار به همراه داشت و نشان داد امکان گذار از اسناد نظری به ابزارهای عملی تصمیم سازی در کشور وجود دارد.
این استاد دانشگاه اظهار داشت: این نتایج خیلی قابل تأمل بود. به صورت مشخص، تحلیل ها نشان داد که در فاز طراحی شهری و تصمیم گیری های در رابطه با کاربری اراضی، اگر تصمیم گیران قصد داشتند شهر پل دختر را بگونه ای طراحی نمایند که در مقابل سیلاب بیشترین خسارت را متحمل شود، در عمل نمی توانستند انتخابی بدتر از آن چه انجام شده داشته باشند. ساختمان ها و تأسیسات حیاتی شهر دقیقاً در بخشهایی از محدوده شهری جانمایی و راه اندازی شده اند که دارای بالاترین سطح خطر و لطمه پذیری سیلابی هستند. این مساله به روشنی نشان میدهد که فقدان نقشه های خطر و ریسک معتبر و الزام آور، چه طور می تواند تصمیم های کالبدی شهر را به سمتی سوق دهد که خود به عامل تشدید خسارات تبدیل گردد نه کاهش آن. خوشبختانه این پروژه ۲ ساله که سال قبل به پایان رسید، به عنوان پروژه برگزیده دفتر همکاریهای علمی سوییس (Swiss Leading House) اعلام گردید.
میرزا تهرانی در ادامه اضافه کرد: این پروژه در ادامه، با گرفتن حمایت برنامه «همکاری با متخصصان و فناوران ایرانی خارج از کشور (CONNECT) وابسته به سازمان توسعه همکاریهای علمی و فناورانه بین المللی (ODISTC)، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، بسمت توسعه و عملیاتی سازی این دستورالعمل ها حرکت کرد و در نهایت به طراحی و پیاده سازی دو مدل هوشمند و خودکار با اسامی «سیاوش» و «فرهاد» انجامید. این مدلها با سودجستن از روشهای یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، امکان بازتولید قابل اعتماد نقشه های خطر و ریسک سیلاب را بخصوص برای مناطق دارای خلأ داده، مانند خیلی از حوضه های آبریز ایران فراهم می کنند.
این پژوهشگر تصریح کرد: اتصال پژوهش های دانشگاهی به نیازهای عملی صنعت آب و محیط زیست، نیازمند تحول در چارچوب های حکمرانی پژوهش است. کارشناسان باور دارند که برای پیشگیری از هدر رفتن سرمایه های علمی و پیشگیری از تبدیل آنها به پرونده های بایگانی شده، باید سازوکارهای حمایت و نظارت بر پژوهش تغییر کند تا با تأکید بر پژوهش های مسئله محور، شکاف میان نظریه و عمل در صنعت آب و محیط زیست از میان برداشته شود. حرف آخر اینکه بمنظور اطمینان از قابلیت اجرای حقیقی این دستورالعمل، این چارچوب بشکل پایلوت در دو منطقه با شرایط بطورکامل متفاوت، یک منطقه مسطح (آق قلا) و یک منطقه کوهستانی (پل دختر)، پیاده سازی شد که نتایج خیلی قابل توجه و فراتر از انتظار بهمراه داشت و نشان داد امکان گذار از اسناد نظری به ابزارهای عملی تصمیم سازی در کشور وجود دارد. ساختمان ها و تأسیسات حیاتی شهر دقیقا در بخشهایی از محدوده شهری جانمایی و راه اندازی شده اند که دارای بالاترین سطح خطر و لطمه پذیری سیلابی هستند. کارشناسان باور دارند که برای پیش گیری از هدر رفتن سرمایه های علمی و پیش گیری از تبدیل آنها به پرونده های بایگانی شده، باید سازوکارهای حمایت و نظارت بر پژوهش تغییر کند تا با تکیه بر پژوهش های مساله محور، شکاف میان نظریه و عمل در صنعت آب و محیط زیست از میان برداشته شود.

منبع: سئو سی

1404/11/16

12:14:41

5.0 / 5

تگهای خبر: تجربه , تخصص , توسعه , دانش بنیان

این مطلب سئوسی را می پسندید؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۱ بعلاوه ۳