از سقوط 68 درصدی فروش آیفون تا رشد 221 درصدی خرید اعتباری

سئو سی: تورم 74 درصدی و جنگ، رفتار خرید ایرانیان را در سال 1404 بشکل محسوسی تغییر داد؛ در حالیکه تعداد فروش موبایل 21 درصد و لپ تاپ 13 درصد کم شد، فروش آیفون در ایام جنگ 68 درصد افت کرد و سهم خرید دارو، مکمل، پاوربانک، شارژر و باتری افزوده شد. هم زمان، خریدهای اعتباری 221 درصد رشد کرد و حدودا از هر پنج خرید، یک خرید به شکل اعتباری انجام شد؛ تصویری که از افزایش فشار هزینه ها و تغییر اولویت های مصرف کنندگان در بازار آنلاین حکایت دارد.

نگار علی- گزارش سال ۱۴۰۴ دیجی کالا تصویری از تغییر رفتار مصرف کنندگان ایرانی در سالی پر از تورم، نوسان اقتصادی و جنگ عرضه می دهد؛ سالی که متوسط قیمت کالاهای فروخته شده ۷۴ درصد افزایش پیدا کرد، خرید موبایل و لپ تاپ از نظر تعداد کاهش پیدا کرد و در ایام جنگ، تقاضا برای کالاهای قابل تعویق سقوط کرد، در صورتیکه دارو، مکمل، پاوربانک، شارژر و باتری سهم بیشتری از خریدها پیدا کردند. هم زمان، استفاده از هوش مصنوعی و خدمات اعتباری نیز در تجارت آنلاین پررنگ تر شد.
تورم فقط نرخها را بالا نبرد؛ الگوی خرید را هم تغییر داد سال ۱۴۰۴ را می توان یکی از پرنوسان ترین سال ها برای بازار مصرف ایران دانست. بر مبنای داده های این گزارش سالانه، متوسط قیمت کالاهای فروخته شده با احتساب کالاهای سوپرمارکتی نسبت به سال قبل ۷۴ درصد بالا رفته است.
متوسط قیمت کالاهای غیرسوپرمارکتی ۷۲ درصد و کالاهای سوپرمارکتی ۵۵ درصد بیشتر شده و ارزش مجموع کالاهای فروخته شده نیز ۹۱.۵ درصد رشد کرده است. با این وجود، افزایش ارزش ریالی فروش الزاماً به معنای رشد واقعی مصرف نیست؛ بخشی از این افزایش ناشی از بالا رفتن قیمت هاست.
تغییر رفتار در بازار کالاهای دیجیتال این مورد را روشن تر می کند. تعداد موبایل های فروخته شده ۲۱ درصد و تعداد لپ تاپ های فروخته شده ۱۳ درصد کاهش یافته، اما ارزش ریالی فروش این دو گروه به ترتیب ۲۵ و ۲۳ درصد افزایش داشته است. وقتی همین ارقام با دلار محاسبه می شوند، ارزش فروش موبایل ۱۳ درصد و لپ تاپ ۱۹ درصد کاهش نشان میدهد.
به بیان دیگر، مصرف کننده برای خرید تعداد کمتری کالا، پول بیشتری پرداخت کرده است.

گوشیهای اقتصادی بیشترین فشار را تحمل کردند کاهش تقاضا در بازار موبایل در همه گروه های قیمتی یکسان نبوده است. فروش گوشیهای اقتصادی و میان رده ۴۱ درصد و فروش پرچم داران ۳۴ درصد کاهش داشته است.
این تفاوت می تواند نشانه ای از تغییر قدرت خرید در بازار موبایل باشد؛ بازاری که زمانی یکی از مهم ترین بخش های سبد خرید دیجیتال خانوارها بود، ولی اکنون تعویق خرید یا استفاده طولانی تر از گوشی موجود می تواند به گزینه ای رایج تر تبدیل گشته باشد.
در همین دوره، جست وجوی «گوشی» با ۲.۶ میلیون بار بازهم پرتکرارترین جست وجوی سال بوده است؛ یعنی کاهش خرید لزوماً به معنای کاهش نیاز یا علاقه به کالا نیست و فاصله میان «جست وجو» و «خرید» می تواند نشانه مهمی از فشار اقتصادی بر مصرف کننده باشد.

جنگ، سبد خرید ایرانیان را در چند هفته جابه جا کرد اثر بحران اقتصادی در سال ۱۴۰۴ تنها به تورم محدود نبود. در فاصله ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ و هم زمان با جنگ، رفتار خرید آنلاین تغییر قابل ملاحظه ای کرد. میانگین سفارش های روزانه ۴۸.۷ درصد کاهش پیدا کرد و نرخ لغو سفارش ها از ۲۱ به ۲۸ درصد رسید. با این وجود، اندازه و ارزش هر سبد خرید تقریبا ثابت ماند.
این الگو نشان میدهد مسئله اصلی در آن دوره فقط کوچک تر شدن سبد خرید نبود؛ بخشی از مردم خریدهای غیرضروری را کنار گذاشتند و تصمیم گیری در رابطه با خرید را به زمان مناسب تری موکول کردند.
بعد از آتش بس، تعداد سفارش ها نسبت به دوران جنگ ۱۰۰.۵ درصد افزایش پیدا کرد و حتی از سطح قبل از جنگ نیز فراتر رفت؛ موضوعی که می تواند نشان دهنده آزاد شدن تقاضای به تعویق افتاده باشد.

آیفون ۶۸ درصد کمتر فروخته شد؛ دارو و شارژر جای آنرا گرفتند تغییر سبد خرید در ایام جنگ در تعدادی گروه ها بسیار شدید بود. فروش لوازم خانگی برقی ۶۱ درصد، مبلمان ۵۱ درصد و آیفون ۶۸ درصد کاهش پیدا کرد. در مقابل، سهم دارو و مکمل ۱۸.۶ درصد و سهم پاوربانک، شارژر و باتری ۱۳ درصد افزایش پیدا کرد.
این تغییر را می توان بخشی از حرکت مصرف کنندگان از کالاهای قابل تعویق بسمت کالاهای ضروری یا در رابطه با آمادگی در وضعیت بحران دانست. کالاهایی مانند پاوربانک و باتری در وضعیت اختلال برق و ارتباطات اهمیت بیشتری پیدا می کنند و دارو نیز در دسته نیازهای فوری قرار می گیرد. حتی جست وجوی کاربران نیز تحت تاثیر شرایط جدید قرار گرفت؛ جست وجوی «طلا» ۳۹ درصد افزوده شد و موتور برق، پنل خورشیدی، برنج هندی، پرچم ایران و سیمکارت سفید نیز در بین جست وجوهای ترند قرار گرفتند.
مردم طلا را بیشتر جست وجو کردند، اما خرید کاهش پیدا کرد یکی از نکات قابل توجه رفتار کاربران در دوره جنگ، فاصله میان جست وجو و خرید طلا بود. جست وجوی عبارت «طلا» ۳۹ درصد افزایش پیدا کرد، اما سهم سکه از خریدها ۶۲ درصد کاهش پیدا کرد. این تفاوت نشان میدهد افزایش توجه به یک دارایی الزاماً به افزایش خرید آن منجر نمی شود و شرایط اقتصادی و نقدینگی خانوار می تواند میان علاقه، جست وجو و خرید واقعی فاصله ایجاد نماید.
در سوی دیگر، بازار طلا در تجارت آنلاین به حدی بزرگ شده که گران ترین سفارش ثبت شده در سال ۱۴۰۴ یک کیلوگرم طلای آب شده ۲۴ عیار به ارزش ۷۱ میلیارد تومان بوده است.
خرید اقساطی در سایه گرانی؛ از هر ۵ خرید، یک خرید اعتباری شد فشار بر قدرت خرید را می توان در روش پرداخت نیز مشاهده کرد. باآنکه پرداخت اینترنتی با سهم ۵۴ درصدی بازهم روش غالب بود، ۱۸ درصد خریدها با اعتبار چهارقسطه و ۷ درصد با وام انجام شده است. با احتساب اعتبار یک ماهه، تقریبا از هر پنج خرید یک خرید به شکل اعتباری انجام شده است.
در بخش خدمات مالی نیز اعتبار و وام در دسترس کاربران ۱۹۵ درصد بالا رفته و مجموع خرید اعتباری ۲۲۱ درصد رشد کرده است. تعداد مشتریان خرید اعتباری نیز ۱۲۴ درصد افزایش داشته است. این ارقام نشان می دهند در شرایطی که قیمت کالاها با سرعت بالایی بالا رفته، پرداخت اقساطی از یک امکان جانبی به یکی از روشهای مهم تأمین هزینه خرید تبدیل گشته است.
داده های سال ۱۴۰۴ نشان میدهد تجارت آنلاین ایران بیشتر از گذشته با تحولات اقتصادی و اجتماعی گره خورده است. تورم بالا سبب شده ارزش ریالی فروش رشد کند، اما در تعدادی بازارهای مهم تعداد خریدها کاهش پیدا کند. جنگ نیز در مدت کوتاهی سبد خرید را از کالاهای قابل تعویق بسمت اقلام ضروری تر و کالاهای در رابطه با آمادگی سوق داده است.

این تفاوت می تواند نشانه ای از تغییر قدرت خرید در بازار موبایل باشد؛ بازاری که زمانی یکی از مهم ترین بخش های سبد خرید دیجیتال خانوارها بود، ولی حالا تعویق خرید یا استفاده طولانی تر از گوشی موجود می تواند به گزینه ای رایج تر تبدیل گشته باشد. حتی جست وجوی کاربران هم تحت الشعاع شرایط جدید قرار گرفت؛ جست وجوی طلا ۳۹ درصد اضافه گردید و موتور برق، پنل خورشیدی، برنج هندی، پرچم ایران و سیم کارت سفید هم در میان جست وجوهای ترند قرار گرفتند. در سوی دیگر، بازار طلا در تجارت آنلاین به حدی بزرگ شده که گران ترین سفارش ثبت شده در سال ۱۴۰۴ یک کیلوگرم طلای آب شده ۲۴ عیار به ارزش ۷۱ میلیارد تومان بوده است.

1405/08/12

11:04:06

5.0 / 5

تگهای خبر: آنلاین , آیفون , اینترنت , باتری

این مطلب سئوسی را می پسندید؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۲ بعلاوه ۳